In deze rubriek wordt iemand met een passie voor het Brabants voorgesteld.
Ons pa en ons ma spraken geen dialect thuis, in Goirle: uiteraard spraken wel met een Brabantse tongval, maar dialectspreken leerde ik pas echt van mijn klasgenoten uit Diessen en Haghorst op de MAVO: relatief laat dus.
Toen ik achttien jaar was werkte ik op een camping waar ik daar het woord ijskast gebuikte. Ik werd door een aantal mensen uit andere delen van Nederland raar aangekeken: voor hen was dat apparaat om je eten en drinken langer houdbaar te houden immers een koelkast. Wellicht is er door dit woord bij mij een zaadje geplant: er zijn andere woorden voor dingen in andere delen van Nederland, ondanks dat we dezelfde taal spreken. Achteraf leerde ik dat ijskast en koelkast helemaal geen geografisch-gerelateerde distributie heeft en daarom geen dialect is, maar dat deed er niet toe. Het gebruik van koelkast of ijskast is te herleiden naar je sociale klasse: het is sociolect.
In het Brabants zijn er wel acht woorden voor knoeien of morsen: dabben, deddelen, brassen, knellen, kwanselen, mokkeren, smossen of zouwen. Ik vind het fascinerend dat dit per dorp kan verschillen. We leven in een wereld van verregaande globalisatie en toch gebruikt iemand uit Dongen een ander werkwoord dan ik in Goirle zou doen als ik per ongeluk mijn avondeten over m’n t-shirt zou sodemieteren. Weh lôpte gij naa te knellen?
Met mijn instagramkanaal en website (studiovandervleuten.nl) probeer ik dialecten en streektalen in heel Nederland en Vlaanderen in kaart te brengen, inclusief het Fries en natuurlijk het Brabants. Naast taal komen ook thema’s als muziek, eten & drinken en feestdagen aanbod, dus ik zou het overkoepelde onderwerp liever taal en cultuur van de lage landen willen noemen. We leven vaak in een bubbel, met gelijkgestemden om ons heen. Ik vind het belangrijk om binnen Nederland en Vlaanderen mensen uit deze bubbel te halen, zodat we hopelijk wat van elkaar kunnen leren.
Verder ben ik grafisch ontwerper, maak ik cartografische producten voor verschillende klanten en heb ik een webwinkel waar ik allerlei landkaarten verkoop, met name kleurplaten en spellen: als het maar om geografie draait.
Mijn favoriete Brabantse zin is de reactie van een supermarktmedewerker mijn vraag of een bepaalde soort yoghurt nog te verkrijgen was: “Ik kan ekkes veur oe in ’t magezèèn gaon kèèke mar ik gèèf oe wènig káááns.” en dat dan heel erg op z’n Tilburgs uitgesproken: scherp en knauwerig.
Kende gullie al... is een terugkerende rubriek van de online gemeenschap Brabanders en hun Taal waarin iemand met passie voor het Brabants wordt voorgesteld. Klik hier voor meer informatie over Brabanders en hun Taal.
