De Boekenweek staat dit jaar in het teken van taal en dialect. Iets wat mensen dagelijks gebruiken, maar waar ze zelden bewust bij stilstaan, zo werd nog eens benadrukt op het eerste Brabants Boekefisje in Valkenswaard.
Karin van Berkel – ED
12 maart 2026
In een tijd waarin standaardtaal, streektaal en identiteit steeds vaker onderwerp van gesprek zijn, kreeg het Brabants dialect woensdagavond een podium in theater De Hofnar tijdens het eerste Brabants Boekefisje.
De Boekenweek is al decennialang een feest voor lezers, schrijvers en iedereen die van taal houdt. Dit jaar klinkt er op dat literaire feest een extra kleur door: de klank van de streek. Het thema van de 91ste Boekenweek Mijn generatie vestigt nadrukkelijk de aandacht op taalvariatie en dialect: op de woorden die een regio een eigen stem geven.
Het werd een avond waarin literatuur, muziek en taalplezier vrolijk door elkaar liepen. Martijn Neggers, Wim Daniëls, Michiel Wetzer en Treveris zorgden voor het programma, terwijl Jacques van Gerven als presentator de lijnen bij elkaar hield en zich hoorbaar thuis voelde in het Brabantse dialect.
De liefde voor taal kreeg een levendige aftrap toen schrijver Martijn Neggers het podium betrad. De in Valkenswaard opgegroeide auteur staat bekend om zijn scherpe observaties waarmee hij van een ordinaire burenruzie wereldliteratuur maakt. Hij las voor uit zijn nieuwste boek De tragische ondergang van Amsterdam Country, een primeur en dat smaakte naar meer.
Met Michiel Wetzer kreeg het Boekefisje ook een muzikale stem. Soms ontroerend, soms licht ironisch. Maar steeds toegankelijk, herkenbaar en met een duidelijke band met de streek.
En dan Treveris uit Loon op Zand. Het tweetal liet binnen het Brabantse dialectcircuit een eigen geluid horen. Met gemak namen ze met hun pakkende melodieën in Franse sferen en vooral met hun Sokkensmartlap het publiek mee in hun muziek.
De avond werd afgesloten door schrijver en taalkundige Wim Daniëls. Ook hij had een primeur en kreeg een vol kwartier om zíjn nieuwste boek te promoten: De boekhandelaar van Bologna.
Het Brabants Boekefisje liet deze avond zien dat dialect meer is dan een manier van praten. Het is ook een vorm van identiteit, herkenning en trots en in Valkenswaard klinkt die trots nog altijd luid en duidelijk door. Of, zoals Jacques van Gerven het formuleerde: „Dit Boekefisje is literatuur zonder kapsones. Cultuur mee krùimels op taffel. Inspiratie die rùikt nur koffie én carnevalsconfetti. Want wor aânder zich druk maoke over wie er op de gastelijst stòt, maoke wij gewoôn plezier mee woorde.”
Dat er een tweede editie komt is nu al zeker: het Brabants Boekefisje keert volgend jaar terug.
