Brabants Kloosterjaar

2021 is door de Provincie Noord-Brabant uitgeroepen tot het Brabants Kloosterjaar

2021 is door de Provincie Noord-Brabant uitgeroepen tot het Brabants Kloosterjaar. Het Kloosterjaar wordt gevierd met allerlei activiteiten, publicaties, bijeenkomsten, een wandelroute, kloosterproducten en een publiekscampagne. Erfgoed Brabant denkt mee over de programmering, heeft meegeholpen aan het Bindboek (een inspiratieboek dat gekoppeld is aan de wandelroute Ons Kloosterpad), en organiseert zelf een aantal projecten, zoals het fotoproject van de Fraters van Tilburg en Erfgoedcolleges over onderdelen van het kloosterleven. Ook kunt u kloosterverhalen lezen op Brabantserfgoed.nl. 

Op 10 februari 2021 is het jaar officieel geopend. Klik hier om de feestelijke opening terug te kijken.

Tekst loopt door onder de afbeelding.



Het kloosterleven in Brabant kent een lange geschiedenis. Al in de vroege middeleeuwen werden de kloosters in Brabant opgericht. Vooral in de twintigste eeuw kwam het kloosterleven tot volle bloei. Op veel plekken is deze geschiedenis nog zichtbaar. Brabant telt honderden voormalige kloostergebouwen. Bijna ieder Brabants gezin heeft wel verhalen en herinneringen aan kloosterlingen. In de provincie worden ruim veertig kloosters nog bewoond. Kloosterlingen werken en leven vanuit waarden en overtuigingen zoals samenwerken, duurzaamheid en barmhartigheid. Die waarden en overtuigingen zijn nog steeds betekenisvol en verdienen het om doorverteld te worden, ze maken deel uit van de Brabantse identiteit. Vanuit deze erfgoedgedachte ondersteunt de Provincie Noord-Brabant de organisatie van het kloosterjaar met vier grote deelprojecten. Er is een publiekscampagne, de wandelroute Ons Kloosterpad is geopend, er zijn kloosterproducten gemaakt, ontworpen en worden verkocht en er zijn culturele en spirituele evenementen en ontmoetingen. Kijk op de site van Brabants Kloosterleven voor meer informatie over de deelprojecten en de agenda.

Tekst loopt door onder de afbeelding.


Carmen Coolen en Suster Bettina (missiezusters van het Kostbaar bloed). Fotograaf: Marcel van de Kerkhof.

Jubilerende kloosters

De directe aanleiding voor dit feestelijke kloosterjaar zijn vier jubilerende kloostergemeenschappen die in 2021 hun eeuwenlange bestaan in Brabant vieren:

  • De Kruisheren wonen al 650 Jaar in het klooster in Sint Agahta. Dat klooster is daarmee het oudste aan één stuk bewoonde klooster van Nederland.  De Kruisheren volgen de regels van Augustinus en uiten die in (koor)gebed, beschouwing en pastorale zorg.  
  • De jongste van de vier jubilerende kloosterorden zijn de zusters Clarissen. Zij volgen al 550 jaar de kloosterregels van Clara van Assisi en doen dat sinds 300 jaar vanuit het klooster in Megen. 
  • De orde van de Norbertinessen werd 750 jaar geleden opgericht in het Brabantse Wouw. De zusters wonen in het slotje De Blauwe Camer en hun leven is gedragen door dienstbaarheid, bidden, werken en beminnen. 
  • De orde van de Norbertijnen werd negenhonderd jaar geleden opgericht. In een samenleving waarin veel mensen los staan van elkaar, staan de Norbertijnen voor geloof en verbondenheid, voor eerlijke verhoudingen tussen mensen en oprechte waardering voor wie iemand is. Zij doen dat vanuit de Abdij van Berne. 

Klik hier om de website van Brabants Kloosterleven te bezoeken.

In Brabant, themanummer Kloosterleven 2021

De redactie van het tijdschrift In Brabant wil in 2021 graag aansluiten bij de vieringen tijdens het Jaar van het Brabantse Kloosterleven. Daarom staat het laatste nummer geheel in het teken van Noord-Brabantse kloosters en het kloosterleven.

  

Bij de hand genomen door verschillende auteurs duiken we in de geschiedenis van het Brabantse kloosterleven. Wouter Prins gidst ons langs de tijdslijn van de refugiekloosters in het noordoosten van de provincie. Ronald van Genabeek neemt ons mee naar het dagelijks leven van de minderbroeders in ’s-Hertogenbosch. Ricky van Oirschot laat ons zien hoe de Zusters JMJ naar Gemonde kwamen, en daar weer verdwenen. Olivier Rieter zoekt naar tekenen van nostalgie in Abdij Koningshoeven, en vond deze – vreemd genoeg – online.

Degenen om wie het allemaal gaat, ontbreken natuurlijk niet. Abt Denis Hendrickx komt aan het woord in het interview, en zuster Emmanuël Maas schrijft de column. Beide kloosterlingen spreken over de toekomst, en de manieren waarop zij in een veranderende samenleving hun plek innemen. In het beeldverhaal zien we actieve religieuzen, van maatschappelijk betrokken tot in hun schaarse vrije ogenblikken.

Welke vraagstukken er zijn rond het ontstane erfgoed, nu het kloosterleven langzaam verdwijnt, lezen we in de artikelen van Carine van Vught en Mark Buijs. Stichting Verhalis documenteerde nog op tijd de herinneringen van kloosterlingen, in Oudenbosch hielden burgers de sloopwagens tegen. Uit het archief en het museum komen twee mooie voorbeelden van tastbaar erfgoed.

U kunt het nummer bestellen voor €9,50. Klik hier voor de bestelinformatie.

Podcast 'Kloosterleven'

Een kijkje in de bijzondere levens van zes Brabantse kloosterlingen geeft de podcast 'Kloosterleven'. Presentator Oscar Kocken spreekt de kloosterlingen over onder andere de keuze voor het klooster en geleerde lessen.

Klik hier om de bijzondere verhalen uit het kloosterleven te beluisteren.

Ons Kloosterpad

Op 30 april 2021 is Ons Kloosterpad geopend. Het pad loopt in 15 etappes door 330 km prachtig Brabantse landschap en langs een vijftigtal kloosters. 

Ons Kloosterpad is ontworpen voor de wandelaar die rust en ruimte zoekt om tot zichzelf te komen. Het is een heuse Brabantse pelgrimstocht. Temeer omdat er ook tal van mogelijkheden zijn voor verdieping, met de beweegredenen en overtuigingen van de kloosterlingen als leidraad. Daarom is het bij sommige kloosters ook mogelijk te overnachten en om mee te draaien in het kloosterritme.

Wat ook helpt om de wandelingen meer betekenis te geven is het stijlvol vormgegeven Bindboek, een spirituele reisgids. Want naast alles informatie over de route en de bijzondere kloosters onderweg, geeft het Bindboek wandelaars ook aanzetjes voor contemplatie en overpeinzingen. Net als de bijbehorende souvenirs en prentkaarten, door kunstenaars ontworpen, voor ieder klooster op het einde van een etappe. Als aandenken voor de wandelaar of als manier om de ervaringen onderweg te delen met familie en vrienden.

Erfgoed Brabant-medewerker Heleen Regenspurg mocht de eerste etappe van Ons Kloosterpad warmlopen. Klik hier om de column over haar wandeling te lezen.


Verantwoordelijke medewerker(s)
Monique Groot
Monique Groot
Projectleider
Bekijk profiel
Wouter Loeff
Wouter Loeff
Historicus en Hoofdredacteur Brabantserfgoed.nl
Bekijk profiel