Tentoonstelling: Papieren juweeltjes van het Provinciaal Genootschap

Van 4 november 2017 t/m 18 februari 2018 is in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch de tentoonstelling Papieren juweeltjes van het Provinciaal Genootschap te zien. De tentoonstelling is samengesteld uit de verzamelingen van Het Noordbrabants Museum in Den Bosch en de Brabant-Collectie te Tilburg. Beide verzamelingen vormden ooit één geheel: de omvangrijke en kostbare collectie werd bijeengebracht door het in 1837 opgerichte Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant. Ruim 40 jaar geleden echter werden beide delen van de roemruchte Genootschapscollectie van elkaar gescheiden. De kunstwerken en historische objecten en een deel van de tekeningen en prenten bleven in Den Bosch. De boeken, handschriften, kaarten, foto’s en het overgrote deel van de prenten en tekeningen kwamen uiteindelijk terecht in de bibliotheek van Tilburg University. Dit najaar, 180 jaar na de oprichting van het Provinciaal Genootschap, zijn de meest bijzondere werken op papier uit de collectie weer samen te zien in de stad waar de collectie ontstond: ’s-Hertogenbosch.

In de schijnwerpers gezet
De 100 topstukken in de tentoonstelling vormen een gevarieerd palet. Naast kostbare tekeningen van Saenredam en zeldzame prenten naar ontwerp van Bosch, Bruegel en Rembrandt worden ook topografische afbeeldingen, kostbare handschriften en oude gedrukte werken getoond. De expositie bevat verder portretten, fantasie- en naaktfiguren, landschappen en fijn gedetailleerde, natuurgetrouwe weergaven van flora en fauna, fraaie Brabantse stads- en dorpsgezichten, bouwwerken, verluchte manuscripten en kalligrafische modellen. De getoonde werken dateren van de middeleeuwen tot de eerste helft van de 20ste eeuw. Ze worden vanwege hun kwetsbaarheid maar zeer zelden tentoongesteld. Een unieke kans om deze papieren juweeltjes te komen bekijken.

Geschiedenis van het Provinciaal Genootschap
In 1837 richten Brabantse notabelen in ’s-Hertogenbosch het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant op. Hun doel is om Brabant op te stuwen in de vaart der volkeren door het stimuleren van kunsten en wetenschappen. Daartoe beginnen de leden ook met het aanleggen van een verzameling, bestaande uit de meest uiteenlopende deelcollecties. Zo brengt het Genootschap in bijna anderhalve eeuw met veel zorg een omvangrijke en gevarieerde collectie bijeen. In 1925 worden de bibliotheek, het prentenkabinet en de museumcollectie gevestigd in de voormalige Sint-Jacobskerk in de Bethaniëstraat. Het nieuwe onderkomen krijgt de naam Centraal Noordbrabantsch Museum. De verzamelingen groeien gestaag en het museum krijgt een steeds zelfstandiger karakter, reden om in 1975 de bibliotheek en het prentenkabinet (inmiddels een topografisch-historische collectie) elders in de stad te huisvesten. In 1986 ziet het Genootschap zich om financiële redenen genoodzaakt de gehele collectie in eigendom over te dragen aan de provincie Noord-Brabant. Die besluit de museumcollectie in beheer te laten bij het inmiddels verzelfstandigde Noordbrabants Museum. Bibliotheek en prentenkabinet  worden overgebracht naar de universiteitsbibliotheek in Tilburg, waar dit deel van de voormalige Genootschapscollectie sindsdien onder de naam Brabant-Collectie wordt beheerd.

De tentoonstelling Papieren juweeltjes van het Provinciaal Genootschap geeft de bezoeker de gelegenheid om voor het eerst in lange tijd weer een beeld te krijgen van een honderdtal papieren hoogtepunten uit de inmiddels 180 jaar oude kunst- en wetenschapscollecties van het voormalige Provinciaal Genootschap. Omdat de geëxposeerde werken oorspronkelijk tot dezelfde verzameling behoorden, vullen zij elkaar in deze tentoonstelling naadloos aan, terwijl zij tegelijk ook de eigenheid tonen van de deelcollectie waartoe ze behoren.

De tentoonstelling is een samenwerkingsproject van Het Noordbrabants Museum en de Brabant-Collectie, Tilburg University.

Datum 4 november 2017 00:00 - 18 februari 2018 00:00
Soort Tentoonstellingen
©2017 Erfgoed Brabant