Inhoudelijke samenwerking tussen 8 culturele instellingen

Interview met Annette Redegeld (Museum ’t Oude Slot)

De collectie van het museum ’t Oude Slot in Veldhoven bestaat uit de deelcollecties volksprenten en archeologische vondsten en de bruikleencollectie Maas-Rooijakkers. Die laatste bestaat uit objecten van het kempische volksleven van 100 tot 300 jaar terug. Van 19 april t/m 16 augustus 2015 herbergde het museum de tentoonstelling ‘Van Steen tot Staal’ over bijlen uit de steentijd tot aan nu, waarbij er over de grenzen van de eigen collectie heen een verhaal werd verteld. Dit was mogelijk doordat acht instellingen uit Eindhoven, Waalre, Valkenswaard, 's-Hertogenbosch en Veldhoven de samenwerking opzochten.

Het project

Aanleiding en doel
De expositie ‘Van Steen tot Staal’ is bij wijze van experiment ontstaan. Annette Redegeld van Museum ’t Oude Slot in Veldhoven geeft aan dat het idee ontstond tijdens een gezamenlijk overleg over museumpreventie: “Preventie gaat niet alleen over het beste bewaarsysteem voor je collectie of het installeren van een alarmsysteem, maar ook over de vraag hoe we als musea kunnen overleven. Met het rapport “Ontgrenzen en verbinden”  van de Raad voor Cultuur in ons achterhoofd, zijn we met acht instellingen gaan nadenken over de vraag hoe we elkaar kunnen versterken. In plaats van heel lang hierover te vergaderen en allerlei bezwaren te bedenken, hebben we besloten meteen iets te organiseren en te ontdekken welke hobbels we onderweg moesten nemen. Deze hobbels bleken gelukkig heel erg mee te vallen.”

Het doel was om te kijken of de samenwerking zou slagen en of er meer bereikt zou worden dan de instellingen individueel konden bewerkstelligen, waarbij elk organisatie vanuit zijn eigen kracht haar bijdrage zou leveren.

Werkwijze
Uit pragmatische redenen werd gekozen voor de bijl als thema. Alle instellingen beschikten over  informatie over dit onderwerp en de bijbehorende objecten waren relatief makkelijk te vervoeren. Het resultaat werd binnen twee maanden neergezet: een unieke tentoonstelling over bijlen. Alle instellingen droegen hun steentje bij op hun manier. ’t Oude Slot leverde de ruimte, Eindhoven Museum zorgde ondermeer voor de teksten en andere musea en depots gaven een stuk van hun collectie in bruikleen. Ook in de communicatie werd gezamenlijk opgetrokken.

Resultaten en tips

Annette Redegeld kijkt tevreden terug, want het experiment is ruimschoots geslaagd. De banden zijn aangehaald en de verbindingen versterkt. Bovendien is het museum de ogen geopend dat niet altijd alles volledig in de eigen collecties aanwezig hoeft te zijn. Als je bereid bent voor elkaar te zorgen en zaken uit te lenen zijn er ontzettend veel mogelijkheden. Het museum ’t Oude Slot heeft een eigen basis aan volksprenten, daar zijn alle soorten thema’s in terug te vinden, en deze zijn aan te vullen met bruiklenen. Dit geeft ze de vrijheid om meer met een onderwerp te kunnen doen. In dit project werd dat voor het eerst grootschalig uitgeprobeerd.

Deze werkwijze is dan ook zeker voor herhaling vatbaar. Al is het alleen maar omdat er nu bij elke nieuwe expositie bekeken wordt wie hen daarbij eventueel kan ondersteunen. Een dergelijke werkwijze kan je zo grootschalig of kleinschalig toepassen als je zelf wil. Er ontstaat uitwisseling en het brengt anderen ook weer op ideeën. Dit maakt dat er onderling meer contact komt en meer verbindingen ontstaan, waardoor iedereen uit zijn isolement komt.  

Door elkaar te helpen ben je samen instaat betere verhalen te vertellen. Hiervoor moet je gewoon durven vragen te stellen, durven mensen mee te nemen in je ideeën en vooral moet je er de tijd voor nemen. Je moet verder kijken dan je eigen lokale geschiedenis. Je moet ook de omgeving binnenhalen vanuit dat lokale verhaal door het te koppelen aan de actualiteit. In dit geval leidde dat tot de verrassende ontdekking dat het niet zo ingewikkeld is als het misschien lijkt. Mensen zijn graag tot medewerking bereid en dat zorgt voor veel vrijheid om je ideeën tot realiteit uit te werken.

©2017 Erfgoed Brabant