"Midden tussen de mensen", een boek over de Priesters van het Heilig Hart

In november 2016 is het boek Midden tussen de mensen verschenen. Het beschrijft de bewogen 100 jaar van de Nederlandse provincie van de Priesters van het Heilig Hart (SCJ), een congregatie die onder meer actief was in het parochiepastoraat in de Peel.

De Priesters van het H. Hart kwamen oorspronkelijk uit Frankrijk en vestigden zich aan het einde van de negentiende eeuw in Nederland. In 1900 kwamen ze in Noord-Brabant terecht, waar ze een kleinseminarie begonnen in Bergen op Zoom, het juvenaat H. Hart. Die school groeide uit tot een respectabel gymnasium, dat tot op de dag van vandaag nog steeds voorziet in een belangrijke onderwijsbehoefte in de regio. In Liesbosch bij Breda begonnen ze in 1912 hun eigen grootseminarie. In de tweede helft van de twintigste eeuw kregen de SCJ’ers de verantwoordelijkheid voor diverse parochies in het bisdom Breda.

Al gauw werden de SCJ’ers ook actief in het oosten van Brabant: ze begonnen er in 1908 hun noviciaat in Asten. In 1920 raakten ze betrokken bij de ontwikkeling van een aantal nieuwe dorpen in de Peel, waar ze als parochieherders hielpen de gemeenschap op te bouwen. In 1928 kregen ze toestemming van de bisschop van ’s-Hertogenbosch een apostolische school te beginnen in Helmond. Dat werd ‘missiehuis Christus Koning’. In de jaren daarna werden verschillende paters pastoor in de regio. Zo stonden er uiteindelijk SCJ’ers aan het roer van de geloofsgemeenschappen in De Rips, Elsendorp, Brouwhuis (Helmond), Someren-Heide, Heibloem, Koningslust, Ledeacker, Wilbertoord en Helmond. Anno 2016 is er nog slechts één pater actief in een Brabantse parochie: de 90-jarige pastoor Sjef van den Nieuwenhof in Elsendorp. Het noviciaat in Asten, destijds opgericht om jongens van 18 in te wijden in het religieuze leven, is nu een kloosterverzorgingshuis voor de laatste generatie SCJ’ers in Nederland.

Het boek
In Midden tussen de mensen beschrijft Marieke Smulders hoe de Nederlandse SCJ-provincie, opgericht in 1911, uitgroeide uit tot een levendige, actieve gemeenschap van paters en broeders. Zij werkten niet alleen in parochies, maar ook in clubhuizen in volksbuurten van de grote steden, tussen de zeelui in de havens van Rotterdam en Amsterdam, in tehuizen voor ‘moeilijke’ jeugd, in gevangenissen en interneringskampen, in studiehuizen en lycea. Ook zwierven ze de wereld over om op vier verschillende continenten als missionaris werkzaam te zijn, onder meer in Finland, Congo, Brazilië en Indonesië. In al hun menselijkheid, met hun talenten maar ook tekortkomingen, probeerden de SCJ’ers hun religieuze zending te vervullen. Ruim een eeuw na de oprichting van de Nederlandse provincie blikt dit boek kritisch terug op wat de broeders en paters in die honderd jaar hebben gedaan en beleefd, en wat hen heeft bewogen.

Marieke Smulders (1976) is historica. Eerder was ze verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, waar ze onderzoek verrichtte naar katholieke jongensinternaten. Ook werkte ze als redacteur bij de KRO.

Bestellen
Het boek kost €24,95 en is te bestellen via www.valkhofpers.nl.

Onderwerp cultuurhistorie, geschiedenis, kerken
Soort Publicaties
©2017 Erfgoed Brabant